Od kiedy kaucja za butelki plastikowe? Sprawdź w 2025

Kaucja zaczyna obowiązywać 1 października 2025 dla opakowań oznaczonych symbolem kaucji.

Najnowszy system kaucyjny obejmuje plastikowe butelki do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra. Stawka dla PET i puszek wynosi 0,50 zł.

Szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra zostaną włączone od 1 stycznia 2026 z opłatą 1,00 zł.

Zwrot środków odbywa się gotówką lub bonem. Konsument ma prawo żądać wypłaty w gotówce. System obowiązuje tylko dla opakowań z czytelnym znakiem kaucji.

W praktyce etykiety i oznaczenia będą pojawiać się stopniowo. Produkty bez symbolu wprowadzone przed startem trafiają do selektywnej zbiórki.

Od kiedy zacznie obowiązywać system kaucyjny w Polsce

System kaucyjny w Polsce rozpocznie obowiązywać z dniem 1 października 2025 roku. W pierwszym etapie obejmie on plastikowe opakowania PET do 3 litrów oraz puszki do 1 litra. Stawka za PET i puszki wynosi 0,50 zł.

Przejście do kolejnego etapu nastąpi na początku następnego roku. Od 1 stycznia 2026 r. system obejmie szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra z opłatą 1,00 zł za sztukę.

Data startu: 1 października 2025

Oznakowane opakowania zadebiutują w obrocie sukcesywnie do końca 2025 roku. Sklepy powyżej 200 m² będą zobowiązane przyjmować zwroty od dnia uruchomienia systemu.

Etap 2026: szkło w nowym reżimie

Szklane wielorazowe, oznaczone nowym znakiem, będą zwracane bez konieczności okazania paragonu. Dotychczasowy system zwrotu szkła pozostanie w użyciu do końca 2026 roku dla opakowań kupionych na starych zasadach.

Odpowiedź: System zaczyna obowiązywać 1 października 2025 r., natomiast pełny nowy reżim dla szkła wejdzie 1 stycznia 2026 r.

• Zakres 2025: PET do 3 l i puszki do 1 l, przy oznaczeniu.
• Etap 2026: szkło wielokrotnego użytku do 1,5 litra z opłatą 1,00 zł.
• Harmonogram: operatorzy i sieci skalują infrastrukturę do końca 2025 r.

od kiedy kaucja za butelki plastikowe

Data startu: system kaucyjny zaczyna obowiązywać 1 października 2025.

Odpowiedź: Kaucja za butelki plastikowe obowiązuje od 1 października 2025 roku, lecz tylko dla opakowań z czytelnym znakiem kaucji. Stawka wynosi 0,50 zł za plastikowe butelki jednorazowe do 3 litrów.

• Warunek: brak oznaczenia na etykiecie = brak opłaty, nawet po starcie systemu.
• Zwrot: kwota wypłacana jest gotówką lub bonem; paragon nie jest wymagany, kluczowa jest czytelna etykieta.
• Miejsca przyjęć: sklepy powyżej 200 m² oraz automaty zgodne z zasadami systemu.
• Stan opakowania: nie należy zgniatać; symbol musi być nienaruszony.
• Przykład korzyści: 30 sztuk miesięcznie = 15 zł zwrotu, rocznie około 180 zł.

Jak rozpoznać opakowania objęte systemem kaucyjnym

Opakowania objęte nowym systemem łatwo rozpoznać po wyraźnym znaku i oznaczeniu kwoty na etykiecie.

Co z produktami sprzed 1 października 2025:

Produkty wprowadzone do sprzedaży przed 1 października 2025 bez znaku nie uprawniają do zwrotu środków. Należy segregować je zgodnie z obowiązującymi zasadami i wyrzucać do odpowiedniego pojemnika, np. żółtego.

Kiedy na półkach będą oznaczenia:

Oznaczenia będą pojawiać się sukcesywnie do końca 2025 roku. Producenci i sieci sklepów wdrażają nowe etykiety etapami, dlatego przez pierwsze tygodnie wystąpią opakowania oznaczone i nieoznaczone obok siebie.

• Odpowiedź: opakowanie rozpoznaje się po znaku kaucji i wartości na etykiecie.
• Kopie butelek i puszek bez symbolu nie podlegają systemowi — decyduje wyłącznie oznaczenie.
• W wielu sklepach informacja może pojawić się też na cenówce jako dopłata.
• Prawo wymaga pobierania składki jedynie dla oznaczonych opakowań.

Wysokość kaucji: ile zapłacisz i ile odzyskasz

Stałe stawki określają, ile dokładnie zapłaci konsument przy kasie i ile odzyska przy zwrocie. Za butelkę plastikową lub puszkę pobiera się 0,50 zł. Szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 l będą objęte stawką 1,00 zł od 2026 roku.

Jak wpływa to na ceny napojów: przy kasie finalna cena może być wyższa o wartość kaucji, choć często cenówka pokazuje kwotę bez niej. Kaucja jest doliczana w momencie sprzedaży i widoczna na paragonie.

Przy zwrocie pieniądze można otrzymać w gotówce lub w formie bonu z automatu. Bon z urządzenia zwykle można wymienić na gotówkę przy kasie. Paragon nie jest wymagany pod warunkiem czytelnego oznaczenia na opakowaniu.

• Odpowiedź: 0,50 zł dla butelki plastikowej i puszki; 1,00 zł dla szkła wielokrotnego (2026).
• Przykład: 30 sztuk miesięcznie = 15 zł zamrożonych środków; rocznie ok. 180 zł do odzyskania.
• Bilans: koszt neutralny przy systematycznym oddawaniu opakowań; sklepy często proponują bony, ale wypłata gotówki jest prawem konsumenta.

Gdzie oddać butelki i puszki w 2025 roku

Odpowiedź: W 2025 roku zwroty będą realizowane w dużych sklepach handlowych, automatach oraz w punktach operatorów i gmin.

Sklepy powyżej 200 m² – obowiązek przyjmowania

Każdy sklep o powierzchni handlowej powyżej 200 m² ma ustawowy obowiązek przyjmować opakowania objęte systemem. Obowiązek dotyczy przyjmowania opakowań niezależnie od miejsca zakupu.

Małe sklepy i punkty operatorów

Sklepy mniejsze mogą przystąpić dobrowolnie. Placówki prowadzące sprzedaż napojów w szkle wielokrotnego użytku mają jednak obowiązek organizacji zbiórki.

• Gdzie będzie można oddać: sklepy, automaty i punkty operatorów oraz gminne stacje zbiórki.
• Recyklomaty i automaty wydają bony; bon można zamienić na gotówkę w kasie danej placówki.
• Prawa konsumenta: zgodnie z prawem przysługuje żądanie wypłaty gotówkowej zamiast bonu.
• Przyjmowane są wyłącznie opakowania z oznaczeniem systemu, w stanie umożliwiającym identyfikację.

Jak oddać opakowanie krok po kroku

Procedura zwrotu opakowania została ujednolicona i sprowadzona do kilku prostych kroków. Wybór między automatem a kasą zależy od dostępności w placówce.

Krok po kroku w automacie (recyklomacie)

1. Sprawdzić, czy opakowanie ma czytelny znak kaucji i nieuszkodzoną etykietę.
2. Włożyć opakowanie zgodnie ze wskazówkami urządzenia (szyjką do przodu lub zgodnie z piktogramem).
3. Po przyjęciu automat wydrukuje bon; w danej placówce będzie można wymienić go na gotówkę lub rozliczyć przy zakupach.

Krok po kroku w kasie/punkcie obsługi

1. Przekazać oznaczone opakowania pracownikowi, który zweryfikuje znak i stan etykiety.
2. Po potwierdzeniu nastąpi naliczenie kwoty i wypłata gotówki lub wystawienie potwierdzenia do rozliczenia.

Odpowiedź: Oddanie wymaga niezgniatania opakowania oraz zachowania etykiety z oznaczeniem. Automaty przyjmują wyłącznie opakowania z znakiem i wydają bon.

Prawa i wskazówki: Konsument ma prawo do wypłaty gotówki zamiast bonu. Nie usuwać etykiety i nie zgniatać. Usunięcie kapsla nie jest konieczne. W godzinach szczytu rekomendowane są automaty dla szybszej obsługi. Przed oddaniem należy opróżnić i zakręcić butelki i puszki, by zachować higienę punktu zwrotu.

Paragon, oznaczenie i stan opakowania: zasady zwrotu

Przy zwrocie liczy się przede wszystkim czytelne oznaczenie i nienaruszony stan opakowania. Paragon nie jest wymagany; podstawą rozliczenia jest symbol na etykiecie.

Automaty i kasy odczytują znak systemu. Urządzenia odrzucają opakowania z uszkodzoną etykietą lub silnie zdeformowane.

Opakowania powinny być opróżnione i zamknięte. Resztki płynów utrudniają obsługę i mogą spowodować odrzucenie.

• Odpowiedź: Zwrot środków nie wymaga paragonu; warunkiem jest czytelny symbol i dobry stan opakowania.
• Stan opakowań: nie zgniatać; zachować etykietę, aby automat mógł odczytać oznaczenie.
• Oznaczenie: brak symbolu uniemożliwia przyjęcie, nawet gdy wygląd zewnętrzny jest identyczny.
• Higiena: opakowania puste, bez dużych zabrudzeń; zakręcone dla bezpieczeństwa obsługi.
• W sklepach: większe placówki przyjmują obowiązkowo; mniejsze mogą działać dobrowolnie.

Najczęstsze błędy konsumentów

• Gromadzenie opakowań bez oznaczeń z dat wprowadzonych przed startem systemu.
• Zrywanie lub uszkadzanie etykiety, co uniemożliwia odczyt symbolu.
• Zgniatanie butelek i puszek — automaty często je odrzucają.
• Oczekiwanie, że automat wypłaci gotówkę — często drukuje bon, który można zrealizować przy kasie.
• Próby zwrotu opakowań wyłączonych z systemu, np. produktów nieobjętych reżimem użytku.

Jakie opakowania obejmuje system, a jakie są wyłączone

Kryteria włączenia do systemu odnoszą się do materiału, pojemności i oznakowania opakowań. W praktyce decyduje etykieta z czytelnym znakiem systemem kaucyjnym oraz spełnienie limitów pojemności.

PET do 3 litrów i puszki do 1 litra

Objęte są opakowania z tworzywa PET do 3 litrów oraz metalowe puszki do 1 litra. Stawka dla PET i puszek wynosi 0,50 zł.

Butelki szklane – jednorazowe i wielokrotnego użytku

Szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra zostaną włączone od 1.01.2026, z opłatą 1,00 zł. Jednorazowe szkło może pozostać poza systemem, jeśli nie będzie oznaczone.

Wyłączenia ustawowe

Wyłączone są napoje mleczne: mleko, jogurt, kefir oraz koktajle. Również puszki zawierające produkty inne niż napoje (np. sosy, koncentraty) nie będą przyjmowane.

• Odpowiedź: system obejmuje PET do 3 litrów i puszki do 1 litra; szkło wielokrotnego użytku do 1,5 litra od 2026 r.
• Brak znaku systemem kaucyjnym oznacza brak prawa do zwrotu, nawet przy spełnieniu kryterium materiału i litrów.
• Niektórzy producenci mogą stosować opłatę produktową zamiast implementacji kaucji dla wybranych partii.

Kto obsługuje system i jak będzie się rozwijał

System obsługuje siedem spółek operatorskich, które mają odpowiedzialność za sieć punktów zbiórki, logistykę oraz instalację automatów. Nazwy operatorów to: ZWROTKA S.A., POLKA S.A., OK Operator Kaucyjny S.A., EKO-Operator S.A., RESELEKT S.A., KAUCJA.PL – Krajowy System Kaucyjny S.A. oraz Polski System Kaucyjny S.A.

Model wielooperatorowy eliminuje jednego centralnego podmiotu. W praktyce współistnienie firm zwiększa zasięg geograficzny i dostępność usług. Ministerstwo Klimatu potwierdziło gotowość operatorów i sieci handlowych.

Operatorzy systemu kaucyjnego

Operatorzy koordynują instalacje automatów i punktów stacjonarnych. Sieci handlowe finalizują wdrożenia po pilotażach, a umowy z mniejszymi sklepami są zawierane etapowo.

Tempo wdrożenia i dostępność

Automaty i punkty będą montowane sukcesywnie w 2025 i 2026 roku. Sklepy powyżej 200 m² zapewniają obowiązkowy odbiór; placówki mniejsze dołączają dobrowolnie.

Przewidywany rozwój: wzrost liczby punktów odbioru wraz z upowszechnianiem opakowań objętych systemem. Celem zgodnym ze standardami UE jest osiągnięcie poziomów zbiórki do 77% i 90% w kolejnych latach.

Co zrobić ze „starymi” opakowaniami i jak planować zakupy

Stare opakowania bez znaku wprowadzone przed 1 października 2025 roku nie kwalifikują się do zwrotu; należy je segregować zgodnie z dotychczasowymi zasadami selektywnej zbiórki.

Zakupy w okresie przejściowym

Na półkach będzie można spotkać napoje zarówno z oznaczeniem systemem, jak i bez niego. W praktyce warto wybierać produkty z wyraźnym symbolem, jeśli planowany jest późniejszy zwrot.

Ceny na etykietach często nie uwzględniają depozytu; przy kasie do rachunku może zostać doliczona kwota, którą później będzie można odzyskać, oddając opakowanie z oznaczeniem.

• Odpowiedź: „Stare” opakowanie bez symbolu nie daje prawa do zwrotu — wrzucać do właściwego pojemnika.
• Producenci mogą dostarczać partie ze starymi etykietami do końca 2025 roku; sprzedaż trwa do wyczerpania zapasów.
• Zakupy w sklepach ze zintegrowanymi automatami ułatwiają cykliczny zwrot i minimalizację kosztów.
• Przy wyborze produktu sprawdzać etykietę, by zapewnić sobie późniejszy zwrot depozytu.

Regularne oddawanie opakowań z symbolem zmniejsza realny koszt napojów w budżecie domowym. Informacje o dostępności punktów zwrotu będą pojawiać się stopniowo w sklepach i sieciach.

Na co uważać po 1 października 2025 i jak maksymalnie skorzystać

Po starcie systemu kluczowe znaczenie będą miały czytelne oznaczenia i właściwy stan opakowań.

Odpowiedź: po 1 października 2025 r. zwrot przysługuje tylko za opakowania objęte systemem; paragon nie jest potrzebny. Przed oddaniem sprawdzić czytelność symbolu i nie zdejmować etykiet.

Nie zgniatać opakowań. Automat zwykle wydaje bon, który można wymienić na pieniądze w kasie. Konsument ma do tego prawo; procedura przy zwrocie jest jednolita.

Preferować napoje w opakowaniach objętych systemem — regularne oddawanie zmniejsza koszty. Szklane butelki wielokrotnego użytku do 1,5 litra dołączą od 2026 r.

Gromadzić butelki i puszki w jednym worku i śledzić komunikaty operatorów, by znaleźć wygodne lokalizacje automatów.