Efektywność pracy na budowie rzadko zależy od jednego czynnika. To suma wielu decyzji – o doborze materiałów, organizacji placu, sposobie montażu i demontażu kolejnych elementów. Szalowanie ścian betonowych przez lata traktowano jako etap czasochłonny, wymagający ciężkiego sprzętu i dużych ekip. Postęp technologiczny zmienił ten obraz i wyznacza standardy nowoczesnego budownictwa żelbetowego.
Szalunki – rodzaje i zastosowania
Wybór odpowiedniego szalunku powinien wynikać z funkcji, jaką będzie on pełnić w konstrukcji. Każdy typ wymaga innego osprzętu, inaczej przebiega jego montaż i demontaż, a niekiedy – inaczej się go transportuje. Trzy podstawowe kategorie w budownictwie żelbetowym to:
- szalunki ścienne – stosowane przy wykonaniu ścian, słupów, rdzeni żelbetowych, podciągów, wieńców i ogrodzeń; wielootworowe płyty umożliwiają budowanie złożeń o różnych kształtach i wymiarach, a narożniki przegubowe pozwalają szalować pod różnymi kątami;
- szalunki stropowe – przeznaczone do betonowania stropów; systemy z głowicami opadowymi pozwalają rozszalować konstrukcję bez demontażu podpór, skracając czas wykonania stropu kondygnacji. Szeroki wybór rozmiarów paneli i dźwigarków pozwala dopasować deskowanie do każdej powierzchni bez dodatkowych uzupełnień;
- szalunki fundamentowe – służą do wykonania ław, stóp i ścian fundamentowych, a także komór, zbiorników i studzienek; otwory przelotowe na ściągi w płytach umożliwiają montaż ściągów nawet bezpośrednio przy fundamencie.
Materiały wykorzystywane w nowoczesnych szalunkach
Dobór materiałów ma bezpośredni wpływ na żywotność szalunku i tempo pracy. Rama szalunku stropowego z aluminium malowanego proszkowo waży mniej niż stalowe odpowiedniki, a powłoka proszkowa zmniejsza przyczepność betonu – czyszczenie po rozdeskowaniu jest szybsze i mniej pracochłonne. Poszycie z wodoodpornej sklejki brzozowej wytrzymuje wiele cykli betonowania. Gdy sklejka ulegnie uszkodzeniu, można ją wymienić oddzielnie – rama nadaje się do dalszej eksploatacji, a całość nie trafia na złom. Jakość poszycia szalunkowego ma bezpośredni wpływ na powierzchnię betonu po rozszalowaniu – rysy czy nierówności sklejki odwzorowują się na ścianie.
Nowoczesne szalunki ścienne mają przy krawędziach płyt stalowe kopyta chroniące poszycie przed uderzeniami ściągiem podczas przeciągania do przeciwległej płyty. To szczegół techniczny o bezpośrednim przełożeniu na liczbę cykli, przez jakie szalunek zachowuje pełną sprawność. Sklejka brzozowa zachowuje właściwości wodoodporne i jest dodatkowo zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznymi.
Lekka konstrukcja i organizacja pracy
Niska masa płyt bezpośrednio wpływa na tempo pracy. Płyty ścienne mogą przenosić dwie osoby – bez angażowania dźwigu. Płyty stropowe są jeszcze lżejsze – podniesie je jedna osoba. Do scalenia elementów ściennych wystarczą proste łączniki, instalowane bez specjalistycznego sprzętu.
Systemy szalunkowe, których elementy można przenosić ręcznie, umożliwiają równoległą pracę w kilku miejscach budowy. Harmonogram nie zależy już od dostępności żurawia lub jego operatora. Dla mniejszych i średnich budów to szczególnie ważna zaleta – brak konieczności wykorzystania ciężkiego sprzętu obniża koszty i upraszcza planowanie kolejnych działań.
Szybkie rozszalowanie stropów
Głowice opadowe to niezwykle przydatne mechanizmy, które pozwalają opuścić płytę szalunku stropowego bez demontażu podpory. Poducent szalunków stropowych wyposażonych w taki mechanizm oferuje rozwiązanie, które zauważalnie skraca czas między kolejnymi etapami betonowania – szczególnie w porównaniu z metodami dźwigarkowymi. Panele o regulowanej szerokości ułatwiają dopasowanie do geometrii stropu. Specjalne elementy uzupełniające wypełniają niestandardowe powierzchnie bez przycinania deskowania na miejscu.
Transport i składowanie na placu budowy
Nowoczesne panele stropowe można przekształcić w gotową paletę transportową. Wystarczy odwrócić je sklejką do podłoża i zamontować systemowe narożniki składające – zestaw gotowy do przenoszenia żurawiem lub wózkiem widłowym. Taki sposób składowania ogranicza powierzchnię potrzebną do magazynowania elementów i ułatwia przenoszenie sprzętu między kondygnacjami.
Dobrze zorganizowana logistyka szalunków sprawia, że z każdym betonowaniem oszczędzamy coraz więcej czasu. Im mniej operacji przeładunkowych i im prostszy transport między etapami budowy, tym płynniejszy przebieg całego harmonogramu.
Liczy się precyzja montażu
Szalunek zaprojektowany z myślą o różnych konfiguracjach ogranicza liczbę doraźnych poprawek na budowie. Otwory przelotowe rozmieszczone na całej płycie ściennej pozwalają ustawiać ściągi w dowolnym miejscu, bez ograniczeń geometrycznych ramy. Wielootworowe płyty umożliwiają złożenia o różnych kształtach i wymiarach, a narożnik przegubowy sprawdza się przy ścianach o niestandardowym kącie. Precyzja jest tu efektem przemyślanej konstrukcji, a nie wynikiem cierpliwości wykonawcy.
Materiał zewnętrzny
By
By